اكنون اين سؤال، پيش مى آيد كه جايگاه آفرينش آدم كجا بود؟ آيا او در نقطه ديگرى غير از بهشت جامه وجود پوشيد; آنگاه پس از جريان سجده فرشتگان وتمرّد شيطان، وارد بهشت شد؟ يا اينكه جايگاه خلقت او از روز نخست، همان بهشت، بود وپس از جريان سجده، به عنوان تكريم، خطاب آمد كه در همان نقطه اقامت گزيند واز مواهب آن بهره گيرد؟ ظاهر آيه، نظر دوّم را تأييد مى كند، به گواه اينكه مى گويد:(أُسكُنْ) ونمى گويد: «أُدْخُلْ.»

برخى تصوّر مى كنند كه جايگاه خلقت او، در غير بهشت بوده و بعداً به بهشت منتقل گرديد; به گواه اينكه اگر جايگاه او در همان بهشت بود، تعبير به (أُسْكُنْ) صحيح نبود، زيرا فرض اين است كه وى در آنجا سكونت داشت.[١]

پاسخ به اين تصوّر روشن است; زيرا با توجه به اينكه تكليف آدم، از نظر سكونت در بهشت روشن نبود وقبل از آن، در كشمكش تعليم اسماء وسجود فرشتگان بر او وتمرد شيطان، قرار داشت، آنگاه كه اين حادثه ها پايان يافت، سرنوشت آدم با خطاب (اسكن) روشن گرديد. پس او در همان بهشت كه آفريده شده بود، سكونت گزيد.

در اينجا ممكن است سؤال ديگرى مطرح شود وآن اينكه آيا بهشتى كه آدم در آن آفريده شد، همان بهشت اخروى است، يا بهشت دنيوى وبر فرض دوّم،آيا در زمين بوده است يا در آسمان؟ احتمال نخست، با توجه به ويژگى بهشت اخروى منتفى است، زيرا قرآن بهشت اخروى را چنين توصيف مى كند:(لا يَمَسُّهُمْ فِيها

[١] تفسير فرقان: ج١، ص٣١٣.