منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٨٧
فِيها وَلاتَعْرى * وَ أَنَّكَ لا تَظْمَؤُاْ فِيها وَ لا تَضْحى) (طه /١١٧ـ١١٩) «گفتيم اى آدم اين (شيطان) دشمن تو وهمسرت مى باشد، مبادا شما را از بهشت بيرون كند كه به شقاوت و بدبختى مى افتيد(اكنون اين نعمت در اختيار توست) نه هرگز در بهشت گرسنه مى شوى و نه برهنه مى مانى.»
اين سه آيه، جانشين جمله اى است كه در سوره بقره آمده است: (وَلاتَقْرَبا هذِهِ الشَّجَرةَ فَتَكُونا مِنَ الظّالِمينَ)(بقره/٣٥) «به اين درخت نزديك نشويد كه از ستمگران خواهيد بود» با توجّه به وحدت هدف دو آيه، مقصود از ظلم، يك عمل بى جاست، نه قانون شكنى وتعدّى به حريم غير.
مفاد آيه دوّم را مى توان از آيات سه گانه سوره طه به دست آورد. آيات سه گانه حاكى است كه لحن كلام الهى، لحنى كاملاً ناصحانه بوده نه نهى مولوى. چه لحن مشفقانه اى بالاتر از اينكه گفت:
الف:(إنَّ هذا عَدُوٌّ لَكَ وَ لِزَوجِكَ).
ب: (فَلا يُخْرِجَنَّكُما مِنَ الْجَنَّةِ).
ج: (فَتَشْقى).
اين جمله ها حاكى است كه پيامد نهى، خروج از بهشت و ورود در دار مشقت وتعب وزحمت دنيا بوده است. آنگاه با بر شمردن نعمتهاى موجود در بهشت، مشقتها و رنجهاى دنيوى ـ كه همان گرسنگى وبرهنگى وتشنگى وآفتاب زدگى است ـ روشن مى شود.
بنابر اين با توجه به اين جمله ها بايد گفت:(ولا تَقْرَبا هذِهِ الشَّجَرَةَ)سخن ناصحانه ومقصود از (ظالمين)همان كارِ بى مورد است كه نتيجه اى جز مشقت وزحمت ندارد در باره كلمه ظالم در آينده نيز بحث مى كنيم.
٢ـ قرينه ديگر بر اينكه خدا در مقام نصيحت وپند بوده، نه نهى مولوى، گفتار خود شيطان است كه خدا از او چنين نقل مى كند:(وَقاسَمَهُما إنِّى لَكُما لَمِنَ