خيانت در حقّ صاحبش ومقصود از «فحشاء» عمل خلاف عفت است وخداوند در پرتو«برهان ربّ» او را از هر دو گناه، باز داشت وبه تعبير قرآن هر دو را از او برطرف كرد; زيرا بر آميزش با زن شوهر دار، دو عنوان منطبق مى شود، چون در عين اينكه «فحشاء» است، خيانت به حقوق مرد نيز هست; ولى بر آميزش با زن بى شوهر ـ بدون اكراه زن ـ فقط يك عنوان منطبق مى باشد.

مقصود از «برهان ربّ» چيست؟

«برهان» در لغت عرب به معناى «حجّت» قاطع وگواه روشنگر ومبين حقيقت است[١] وهر چيزى كه شك وترديد را قطع كند وحقيقت را روشن كند وبه اصطلاح مفيد علم ويقين گردد، به آن «برهان» مى گويند.

اگر قرآن معجزه را برهان مى نامد ومى فرمايد:(فَذَانِكَ بُرهَانَانِ مِنْ رَبِّكَ إِلى فِرْعَوْنَ وَ مَلائِهِ) (قصص/٣٢) «عصا ويد بيضا دو گواهند بر رسالت تو از جانب پروردگارت به سوى فرعون وطايفه اش.»

واگر قرآن خود را «برهان» مى خواند ومى فرمايد:(يا أيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمْ بُرهَانٌ مِنْ رَبِّكُمْ)(نساء/١٧٤):«اى مردم، براى شما از جانب پروردگارتان گواهى آمده است.»

واگر قرآن به مشركان مى گويد:(ءَإلهٌ مَعَ اللّهِ قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إنْ كُنْتُمْ صادِقينَ) (نمل/٦٤):«آيا خدايى،جز اللّه هست؟بگو: اگر راست مى گوييد، دليل وگواه خود را بياوريد».

واگر قرآن مى گويد ...

[١] ابن منظور در «لسان العرب» مى گويد:«البُرهان:الحُجَّةُ الفاصِلَةُ البَيِّنَة يُقالُ :برهن يبرهن برهنة إذا جاءَ بِحُجَّة قاطِعَة لردّ الخصم»( ج١٣، ص٥١) «برهان آن دليل فيصله دهنده اختلاف وروشنگر است.عرب مى گويد:فلانى اقامه برهان كرد يعنى دليلى آورد كه عناد طرف را قطع نمود».