رسولان خدا به لوط گفتند: نيمه شب خانواده خود را از اين شهر بيرون ببر وافزودند:(وَلا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ أَحَدٌ)كسى از شما به پشت سر نگاه نكند. حالا نكته آن چه بود كه نبايد به پشت سر نگاه كنند؟ آيا اين خود نيز يكى از تكاليف الهى بود، يا مقصود اين بود كه سراغ مال وكالاى خود نروند يا همگى از شهر بيرون بروند وكسى جا نماند؟ در اينجا علاّمه طباطبايى احتمالى داده اند وآن اينكه جمله (ألَيْسَ الصُّبْحُ بِقَريب)مى تواند بيانگر مقصود از جمله (وَلا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ أَحَدٌ) باشد ومقصود اين است كه: عجله كنيد ودرنگ ننماييد، زيرا وقت نزول عذاب نزديك است والتفات به اين سو وآن سو مايه باز ماندن از حركت است.

ازجمله (وَ امْضُوا حَيْثُ تُؤمَرُونَ) استفاده مى شود كه جايگاه لوط وخانواده اش معيّن شده ومأمور بودند كه از اين سرزمين به نقطه اى ديگر كه همان سرزمين شام است منتقل شوند.

در آيه استثنايى به نام (إِلاّ امْرَأتَكَ) آمده است وپيش از آن دو جمله ديگر وارد شده، يكى جمله (فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ)وديگرى جمله (وَلا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ أَحَدٌ). مقتضاى مفاد داستان اين است كه استثنا ازجمله نخست است، يعنى لوط موظف است كه همه اهل خود را از شهر بيرون ببرد، جز همسرش را وارجاع استثنا به جمله دوّم بسيار بعيد است، زيرا جمله دوّم جمله خبرى نيست بلكه دستور به عدم التفات است. گواه ديگر بر اينكه استثنا مربوط به جمله نخست است، اينكه در سوره عنكبوت همين استثناء پس از جمله (إِنَّا مُنَجُّوكَ وَ أَهْلَكَ) وارد شده است. چنانكه مى فرمايد: (إِنَّا مُنَجُّوكَ وَ أَهْلَكَ إِلاّ امْرَأتَكَ كَانَتْ مِنَ الغَابِرِينَ)ومقصود از «غابرين» باقيان در عذاب است.

***