اكنون بايد ديد كه مقصود از اين اسماعيل همان اسماعيل فرزند خليل الرحمان است كه با ويژگيهاى قبلى توصيف شده است ويا پيامبر ديگرى است به نام اسماعيل بن حزقيل كه از پيامبران الهى بوده است. در اينجا دو احتمال داده شده است وبراى هر يك شاهدى موجود است.

ممكن است بگوييم مقصود، همان اسماعيل معروف است به گواه اينكه يازده بار نام او در قرآن آمده ومقصود از آنها همان فرزند خليل اللّه است واگر مقصود از اسماعيل در اين دو آيه غير از او باشد، شايسته بود به نوعى به مغايرت وى با اسماعيل معروف، اشاره شود.

ولى مى توان گفت كه مقصود غير آن اسماعيل است، به گواه اينكه در اين سوره نخست در آيات:(٤١ ـ٥٠) در باره ابراهيم سخن مى گويد، آنگاه در آيات:(٥١ ـ٥٣) در باره حضرت موسى بحث مى نمايد، آنگاه آيات مربوط به اسماعيل را متذكر مى شود واگر مقصود از اسماعيل درا ين دو آيه همان فرزند خليل الرحمان باشد، شايسته بود كه اين قسمت را پس از سرگذشت ابراهيم و قبل از سرگذشت حضرت موسى متذكر شود.

به هر حال اين اسماعيل گذشته بر رسالت ونبوت داراى سه ويژگى بوده است:

١ـ اگر وعده مى كرد به وعده خود عمل مى نمود، حتّى در روايت دارد كه به كسى وعده كرده بود ومدّت مديدى آنجا نشست.

٢ـ خانواده خود را به نماز سفارش مى كرد.

٣ـ آنان را به اداى زكات دعوت مى نمود.

از اين بيان استفاده مى شود كه اين دو فريضه در شرايع پيشين نيز وجود داشته است، هر چند از جهاتى با آنچه كه در اسلام وارد شده، فرق دارند.