نَصَبٌ وَ ما هُمْ مِنْها بِمُخْرَجين). (حجر/٤٨) «هيچ گونه رنجى به بهشتيان نمى رسد واز آن بيرون نمى روند.» وباز مى فرمايد:(لَهُمْ فِيها نَعيمٌ مقيمٌ)(توبه/٢١) «براى آنان در بهشت نعمت جاودان است.»

روايات پيشوايان معصوم ـ عليهم السلام ـ نيز، اين نظر را تأييد مى كند. هنگامى كه حسن بن بسّام از امام صادق ـعليه السّلامـ از واقعيت بهشت آدم، سؤال مى كند، امام در پاسخ مى فرمايد: از باغهاى دنيا بود وآفتاب وماه بر آن طلوع مى كرد واگر بهشت آخرت بود، هرگز از آن خارج نمى شد.[١]

با توجّه به اينكه اين بهشت، از باغهاى دنيوى بوده، بايد گفت در زمين نبوده است، به گواه آنكه پس از مخالفت با فرمان خدا به آنان خطاب شد:(اهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعض عَدُوٌّ وَ لَكُمْ فِى الأرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَ مَتاعٌ إلى حين) (بقره/٣٦).

نتيجه آنكه: آدم در بهشت دنيوى در نقطه اى غير از زمين، آفريده شد وسكنى گزيد.آنگاه پس از مخالفت با فرمان خدا به زمين فرود آمد. تفاوت زندگى اين دو محيط، در سوره (طه) منعكس است. در بهشتى كه او اقامت داشت، هر چند در دنيا بود امّا بر اثر گستردگى نعمت، هيچگاه رنج گرسنگى وتشنگى را تحمّل نمى كرد وبرهنه نمى ماند وآفتاب زدگى نداشت; در حالى كه زندگى در محيط دوم، با مشكلات ورنجهاى فراوان همراه است. چنانكه مى فرمايد:(إِنَّ لَكَ ألاّ تَجُوعَ فيها وَ لا تَعْرى * وأَنَّكَ لاتَظْمؤُاْ فِيها وَ لاتَضْحى)(طه/١١٨ـ١١٩).

اين آيات كه بيانگر ويژگيهاى زندگى در بهشت بود، حاكى است كه شرايط زندگى در محيط دوم، درست نقطه مقابل محيط نخست است وكلمه (تشقى) در آيه١١٧ سوره طه آنجا كه مى فرمايد:(فَقُلْنا يا آدَمُ إِنَّ هذا عَدُوٌّ لَكَ وَ لِزَوجِكَ فَلا يُخْرِجَنَّكُما مِنَ الجَنَّةِ فَتَشْقى) ناظر به همين مطلب است.

[١] برهان: ج١، ص٨٠، روايت ٢و٣.