از آنجا كه هدف واقعى، ذبح اسماعيل نبود، بلكه هدف آماده شدن پدر وپسر بر چنين عمل بود واين هدف تحقّق يافت، خطاب آمد كه تو به مأموريّت خود تحقّق بخشيدى چنانكه مى گويد:(وَ نادَيْناهُ أَنْ يا إبْرَاهِيمُ * قَدْ صَدَّقْتَ الرؤْيا إِنَّا كَذلِكَ نَجْزِى المُحْسِنِينَ).

قرآن اين دستور را يك امتحان آشكار مى شمارد ومى گويد:(إِنَّ هذا لَهُوَ البَلاؤُاْ المُبِين) ودر برخى از آيات ياد آور مى شود كه ما ابراهيم را با چند مطلب آزموديم. چنانكه مى فرمايد:(وَإذِ ابْتَلى إبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمات فأَتَمَّهُنَّ). (بقره/١٢٤): «آنگاه كه ابراهيم را با چند مطلب آزموديم واو آنها را كاملاً به پايان رساند».

از اينكه در داستان ذبح جمله:(إِنَّ هذا لَهُوَ البَلاؤُاْ المُبِينُ) به كار رفته ودر آيه سوره بقره جمله:(وإِذِ ابْتَلى )وارد شده است، مى توان به روشنى به دست آورد كه يكى از آن موارد (كلمات) كه ابراهيم به وسيله آن در بوته آزمايش قرار گرفت همان آمادگى به ذبح فرزندش بود.

در اينجا مفسّران وبرخى از علماى اصول بحثهايى دارند كه طرح گسترده آن براى ما لزومى ندارد وآن اينكه:آيا او مأمور به مقدّمات بوده است؟ در اين صورت نسخى صورت نگرفته است ويا مأمور به ذبح بوده؟ كه در اين صورت فرمان خدا با آمادگى او منسوخ گشته است. ولى برخى مى گويند كه او به خود مقدّمه مأمور بوده به گواه اينكه با انجام مقدّمات خطاب آمد:(قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيا) يعنى نسخى

[١] راغب در مفردات مى گويد: تلّ در لغت عرب نقطه بلندى است واگر فعلى از آن گرفته شود،مانند «تلّه» به معنى «افكندن بر روى بلندى» مى باشد ومعناى آيه اين است كه صورت او را بر روى نقطه بلندى نهاد.