آزمونهاى عادى براى به دست آوردن شايستگى هاى افراد صورت مى گيرد، در حالى كه آزمونهاى الهى براى اهداف ديگرى است. او از وضع بندگان در گذشته وآينده وپايه لياقت وشايستگى آنان كاملاً آگاه است، از اين رو براى امتحان او، انگيزه يا انگيزه هاى ديگرى وجود دارد كه يكى از آنها، رسانيدن بندگان قابل وشايسته به مراحلى از كمال است، تا شايستگى هايى كه به صورت قوّه وتوان در نهاد بندگان است به حدّ فعليّت برسد.

اخلاص و فداكارى در ابراهيم به صورت قوّه وقابليّت وجود داشت، ولى اين توان از طريق آمادگى بر ذبح فرزند دلبند خود به خاطر امر خدا به عاليترين درجه فعليّت رسيد. از اين جهت خداوند به ابراهيم فرمان داد كه فرزند خود را در راه خدا ذبح كند، و او نيز جريان را با فرزندش در ميان نهاد وهر دو پذيرا شدند واز اين طريق پدر وپسر اخلاص خود را نسبت به فرمانهاى خدا به منصِّه ظهور رسانيدند.

در آيات قرآن اشاراتى بر اين انگيزه است كه در بخش نخست اين مجموعه در