وَ يُعَلِّمُهُمُ الكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ يُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أنْتَ العَزِيزُ الحَكِيمُ): «به ياد آر هنگامى كه ابراهيم واسماعيل پايه هاى كعبه را بالا بردند ومى گفتند: خدايا! اين عمل را از ما بپذير، تو شنوا ودانايى. پروردگارا! ما را تسليم شوندگان خود وفرزندان ما را نيز امّتى مسلمان قرار بده ومراكز عبادت را به ما بنما وبه سوى ما به رحمت باز گرد، تو توبه پذير ومهربانى. پروردگارا! در ميان فرزندان ما پيامبرى برانگيز كه آيات تو را بر آنان تلاوت كند وكتاب وحكمت را به آنها بياموزد وآنها را از زشتى ها باز دارد. تو توانا وحكيم هستى».(بقره/١٢٧ـ ١٢٩)

اين دعاى اخير ابراهيم آنگاه مستجاب شد كه پيامبر گرامى با قرآن وحكمت به سوى فرزندان اسماعيل آمد ودر حقيقت پدر وپسر از مبشران آيين محمّدى صلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم بوده واز همان زمان آمدن او را بشارت مى دادند وشكى نيست كه اين نوع دعاها به الهام الهى صورت گرفته است.

در عظمت مقام ابراهيم همين بس كه جايگاه او مركز عبادت خدا معرفى مى شود وقرآن دستور مى دهد در همانجا نماز گزارده شود:(وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إبْرَاهِيمَ مُصَلًّى) (بقره/١٢٥) وباز مقام ابراهيم به عنوان آيتى از آيات الهى معرفى مى شود، چنانكه مى فرمايد:(فيهِ آيَاتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إبْرَاهِيمَ) (آل عمران/٩٧) حالا مقصود از مقام ابراهيم چيست،؟ظاهراً مقصود همان سنگى است كه اثر پاى ابراهيم در آن ديده مى شود. طبعاً مقام ابراهيم يكى از آيات است وآيات ديگر، همان «حجر الأسود»، «حطيم» [١]، «عرفات»،«مشعر» و«منى» مى باشند.

ودر طهارت «هاجر» نيز همين بس كه خدا جايگاه رفت وآمد او را كه براى پيدا كردن آب صورت گرفت، محل عبادت قرار داده وفرمود: زايران خانه خدا ميان دو

[١] مقصود از حطيم، مابين حجر الأسود ودرب كعبه است وعلّت اينكه آنجا را حطيم مى گويند، اين است كه چون آنجا موضع فشار است وافرادى كه به زيارت خانه خدا مشرف شده اند، اين مطلب را به روشنى درك مى كنند.