منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٤١
عابِدينَ): «گفتند: مانياكان خود را بر پرستش اين بتها يافته ايم».(انبياء/٥٣)
ومانند:(بَلْ وَجَدْنا آباءَنا كَذلِكَ يَفْعَلُونَ):«بلكه ما پدران خود را بر اين راه وروش ديده ايم».(شعراء/٧٤)
ابراهيم در نقد اين پاسخ مى گويد:خدا به شما عقل وخرد داده وبايد در راه وروش آنان بينديشيد. اگر عقل وخرد اين راه را تخطئه مى كند نبايد از آن پيروى كنيد چنانكه مى گويد: (لَقَدْ كُنْتُمْ أنْتُمْ وَ آباؤُكُمْ فى ضَلال مُبين): «شما وپدرانتان پيوسته در گمراهى آشكار هستيد».(انبياء/٥٤)
همين پاسخ را در منطق پيامبر اسلام صلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم در برابر بت پرستان عصر خويش مشاهده مى كنيم:(وَ إذَا قيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا ما أَنْزَلَ اللّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ ما أَلْفَيْنا عَلَيْهِ آبَاءَنا أَوَ لَوْ كَانَ آبَاؤُهُم لا يَعْقِلُونَ شَيئاً ولا يَهْتَدُونَ): «هر موقع به آنان گفته شود ازا نچه كه خدا فرو فرستاده است پيروى كنيد مى گويند: ما از روشى كه پدران خود را برآن يافتيم، پيروى مى كنيم.(بگو) هر چند نياكان آنان چيزى را تعقل نمى كردند وراه به جايى نمى بردند؟». (بقره/١٧٠) [١]
سرانجام ابراهيم مى گويد: اين بتها كه شما وپدرانتان آنها را مى پرستيد، مايه بدبختى انسان مى باشند چه بهتر كه پرستش اينها را ترك كرده وسراغ پرستش معبودى برويم كه خلقت وآفرينش، تدبير وكارگردانى ومغفرت وآمرزش در دست اوست واين حقيقت در آيات زير بيان شده است: (قَالَ أفَرَأيْتُمْ ما كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ * أنْتُمْ وَ آبَاؤُكُمُ الأقْدَمُونَ * فَإنّهُمْ عَدُوٌّ لى إِلاّ [٢] رَبَّ العالَمينَ * الَّذِى خَلَقَنى فَهُوَ يَهْدينِ * وَ الَّذِى هُوَ يُطْعِمُنى وَ يَسْقينِ * وَ إِذا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفينِ * وَ الَّذِى يُميتُنى ثُمَّ يُحْيِينِ * وَالَّذِى أطْمَعُ أنْ يَغْفِرَ لِى خَطيئَتى يَوْمَ الدِّينِ): «مى بينيد آنچه را كه شما و نياكانتان پيوسته مى پرستيد، آنها دشمن من مى باشند(مايه بدبختى هستند) جز پروردگار جهانيان،
[١] آيه ١٠٤ سوره مائده، به همين مضمون است.
[٢] نكته اين استثنا در تفسير آيه ٢٦ سوره زخرف (إِنَّنِى بَرآءٌ مِمَّا تَعْبُدونَ) گذشت.