منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١١٠
مِنْهُمَا رِجالاً كَثِيراً و نِساءً...) (نساء/١) . اى مردم از مخالفت با پروردگارتان بپرهيزيد; خدايى كه شمار را از يك فرد آفريد و همسر او را نيز از جنس او آفريد و از آن دو، مردان و زنان فراوانى را (در روى زمين) پخش كرد.
در اين آيه لفظ «من» در جمله (خَلَقَ مِنْهَا)براى بيان جنس است; يعنى همسر آدم را نيز از جنس او آفريديم و شجره تمام انسانهاى روى زمين به يك مرد و زن مى رسند كه آن دو نيز متماثل بوده و از خاك آفريده شده اند. با توجه به عطف همسر آدم به او، كيفيت آفرينش و مراحل آن نيز مانند آدم خواهد بود. هدف آيه مبارزه با تبعيضهاست; زيرا تمام افراد انسان زاده يك مرد و زن متماثل مى باشند و برخى را بر برخى ديگر امتيازى نيست.
گاهى لفظ ياد شده به معناى تبعيض و جزئيت گرفته اند و آن را چنين تفسير كرده اند كه: همسر آدم از جزئى از اجزاى آدم آفريده شده است و برخى از روايات غير معتبر را كه مى گويد: خدا حوا را از دنده آدم آفريد، بر اين مطلب گواه گرفته اند.
اين تفسير از دو نظر بى پايه است:
١ـ در آياتى كه پيرامون آفرينش همسران مطلق انسانها سخن گفته شده، نظير اين جمله به كار رفته چنانكه مى فرمايد: (وَ مِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجاً لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا)(روم/٢١) [١] از نشانه هاى اوست كه از نوع شما، همسرانى آفريده كه با تمايل به آنها آرامش پيدا كنيد. بنابر اين كيفيت آفرينش همسران ما و همسر آدم يكسان بوده و تفاوتى ميان آن دو نيست.
٢ـ آفرينش همسر آدم از دنده هاى او، در تورات آمده[٢] و اين نوع روايات
[١] به سوره نحل آيه ٧٢; سوره شورى آيه١١; ذاريات آيه ٤٩ مراجعه كنيد.
[٢] تورات سفر تكوين، فصل دوم جمله ٢١، چاپ لندن، فاضل خانى به تاريخ ١٨٥٦ برابر با ١٢٧٢هـ ق.