جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤١ - غزل ٦٣ اگرچه عرض هنر پيش يار بىادبى است

به ديدارش نايل شدم، ديگر او بجاى عقل من خواهد بود؛ كه:

٧٣٣

«وَلَأسْتَغْرِقَنَّ عَقْلَهُ بِمَعْرِفَتى، وَلَأقُومَنَّ لَهُ مَقامَ عَقْلِهِ.»

[١]: (و هر آئينه عقل او [عامل به رضاى خود] را غرق در معرفت و شناخت خود ساخته و خود به جاى عقل او قرار خواهم گرفت.- به گفته خواجه در جايى:

و نيز در جايى مى گويد:

در اين موقعيّت، اظهار عقل و وجود نمودنِ عاشق، بى ادبى است، اگرچه ديگران او را به رعايت نكردن احكام عقل بى‌ادب بخوانند؛ كه:

٥٠٦

«إذا تَخَلَّى الْمُؤْمِنُ مِنَ الدُّنْيا، سَما وَ وَجَدَ حَلاوَةَ حُبِّ اللَّهِ، وَكانَ عِنْدَ أهْلِ الدُّنْيا كَأَنَّهُ قَدْ خُولِطَ.»

[٤]: (هرگاه مؤمن از دنيا فارغ گشته و آن را رها كند، اوج گرفته و شيرينى دوستى خدا را مى يابد، و نزد اهل دنيا گويى كه به پريشانى [عقل‌] گرفتار است.) در جايى مى گويد:

[١] - وافى، ج ٣، ابواب المواعظ، باب مواعظ اللَّه سبحانه، ص ٤٠.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٤، ص ٦١.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٨٩، ص ٣٥٣.

[٤] - اصول كافى، ج ٢، ص ١٣٠، روايت ١٠.