جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٧٦ - غزل ٩٢ خم زلف تو دام كفر و دين است

هلاك و نابودى كثرات پى بردن بوده؛ كه: «وَ لا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ، لا إِلهَ إِلَّا هُوَ، كُلُّ شَيْ‌ءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ، لَهُ الْحُكْمُ، وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ»[١]: (و هرگز همراه با خدا، معبود ديگر را مَخوان و [مپرست‌]، [زيرا] معبودى جز او نيست، [و] هر چيزى جز وى [و اسماء و صفات‌] او نابود و نيست مى باشد، [و] حكم و فرمانروايى از آن اوست، و تنها به سوى او باز گردانده مى شويد.) بخواهد با اين بيان بگويد:

و بگويد:

محبوبا! آن گونه كه نگريستم، در حُسن و زيبايى معجزه مى كنى و در صيد كردن و به بند كشيدن عاشقانت مهارت بسزا دارى و ناز و غمزه‌ات درِ كشش و كُشتن آنان جادو مى كند، كنايه از اينكه: مرا ديگر بار به دام جمال و غمزه‌ات گرفتار بنما، كه بس مشتاق ديدارت مى باشم؛ كه:

٧٢١

«إلهى! اطْلُبْنى بِرَحْمَتِكَ حَتّى أصِلَ إلَيْكَ، وَاجْذِبْنى بُمَنِّكَ حَتّى اقْبِلَ عَلَيْكَ.»

[٤]: (معبودا! به رحمت خويش مرا [به سوى خود] بخوان تا به تو واصل گردم. و با احسان و بخششت مرا [به سوى خود] بكش تا [به تمام وجود] بر تو روى آورم.- به گفته خواجه در جايى:.

[١] - قصص: ٨٨.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٣٦، ص ٣٢٠.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٣٣، ص ٣١٨.

[٤] - اقبال الاعمال، ص ٣٥٠.