جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٦١ - غزل ٦٥ جز آستان توام در جهان پناهى نيست

خواجه در جايى:

و ممكن است خواجه بخواهد با اين بيان، نصيحت و موعظه اى به زاهد، و يا عموم مردم كرده باشد؛ كه:

«وَ ما كانَ لَكُمْ أنْ تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ»

[٢]: (و شما را [اين حقّ‌] نبوده [و نيست‌] كه پيامبر خدا را بيآزاريد.- نيز:

٥٣٢

«أفْضَلُ الشَّرَفِ كَفُّ الْأذى‌ وَبَذْلُ الْإِحْسانِ.»

[٣]: (برترين شرافت و بزرگوارى، خوددارى از آزار و اذيّت [ديگران‌] و بذل و بخشش نيكويى [به همگان‌] مى‌باشد.- همچنين:

٥٣٣

«مَنْ كَفَّ أذاهُ، لَمْ يُعانِدْهُ أحَدٌ.»

[٤]: (هركسى جلوى آزار و اذيتش را و از ديگران بازدارد، هيچ كس با او دشمنى و ستيزه جويى نمى نمايد.- نيز:

٥٣٤

«عادَةُ الّلِئآمِ وَالْأغْمارِ أذِيَّةُ الْكِرامِ وَالْاحْرارِ.»

[٥]: (خوى و سرشت فرومايگان و كسانى كه كارآزموده نيستند، آزار و اذيّت بزرگواران و آزادگان مى‌باشد.)

اين بيت نيز سخنى است عاشقانه با محبوب. بخواهد بگويد: معشوقا! جمالت، عاشقان و هر آن كس را كه مشاهده‌ات كند خواهد كشت. به هر كجا كه گذر مى كنى و جلوه مى نمايى، سريع بگذر؛ زيرا دادخواهان سر راهت را خواهند گرفت و.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٤٨، ص ٣٩٢.

[٢] - احزاب: ٥٣.

[٣] - غرر و درر موضوعى، باب الأذى، ص ١٢.

[٤] ( ٤، ٥) غرر و درر موضوعى، باب الأذى، ص ١٣.

[٥] ( ٤، ٥) غرر و درر موضوعى، باب الأذى، ص ١٣.