جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٧٤ - غزل ٥٨٥ گفتند خلائق كه تويى يوسف ثانى

خواجه در اين غزل با توصيفاتى كه از حضرت محبوب مى نمايد، در مقام اظهار اشتياق و گله و تمنّاى ديدار او بوده. مى‌گويد:

محبوبا! همه خلائق در حسن و جمال تو را به يوسف تشبيه مى نمايند؛ ولى «سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ!»[١]: (پاك و منزّه است خداوند از آنچه آنان او را توصيف مى كنند!) چگونه مى توان به او توصيفت نمود و حال آنكه وى هر حسن و نيكويى كه دارد به تو دارد؛ كه:

«كَيْفَ يُسْتَدلُّ عَلَيْكَ بِما هُوَ فى وُجُودِهِ مُفْتَقِرٌ إلَيْكَ؟!»

[٢]: (چگونه با چيزى كه در وجودش نيازمند توست، مى‌توان بر تو رهنمون شد؟!- چون به ديدار گذشته‌ام توجّه نمودم ديدم بى‌نظير در جمال و كمال بودى. به گفته خواجه در جايى:

[١] - صافّات: ١٥٩.

[٢] - اقبال الاعمال، ص ٣٤٨- ٣٤٩.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٣٩، ص ١٢٧.