جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٥٣ - غزل ٥٧٠ سحر با باد مى گفتم حديث آرزومندى

آرى، نمازهاى روز و شب، كليد گنج مقصود است كه به آن امرت فرموده‌اند:

«أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى‌ غَسَقِ اللَّيْلِ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ»[٢]: (از هنگام زوال خورشيد [ظهر] تا تاريكى شديد شب [نصف شب‌] و نيز هنگام سپيده نماز را بپادار.- نيز: «أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ»[٣]: (در دو سوى روز [صبح و عصر] و نزديكيهاى شب [هنگام نماز مغرب و عشاء]، نماز را بپادار.).

و يا آنكه: عبادات و دعاهاى نيمه شب و تعقيبات و اذكار صبح، كليد گنج مقصود است؛ كه: «وَ مِنْ آناءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرافَ النَّهارِ، لَعَلَّكَ تَرْضى‌»[٤]: (پس در بخشى از اوقات شب و دو سوى روز به تسبيح مشغول باش، به اميد آنكه خشنود گردى.- نيز:

«وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ، نافِلَةً لَكَ، عَسى‌ أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً»[٥]: (پس پاسى از شب را بيدار باش و اين دستور اضافه بر ديگران براى توست، باشد كه پروردگارت تو را به مقام محمود و جايگاه پسنديده برساند.- همچنين: «فَاصْبِرْ عَلى‌ ما يَقُولُونَ، وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ الْغُرُوبِ، وَ مِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَ أَدْبارَ السُّجُودِ»[٦]: (پس بر آنچه آنان مى گويند، صابر و شكيبا باش، و پيش از طلوع خورشيد و قبل از غروب آن با حمد و.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٧٢، ص ٤١٠.

[٢] - اسراء: ٧٨.

[٣] - هود: ١١٤.

[٤] - طه: ١٣٠.

[٥] - اسراء: ٧٩.

[٦] - ق: ٣٩- ٤٠.