جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢١٤ - غزل ٥٦٦ ز دلبرم كه رساند نوازش قلمى؟

بهره‌مند از ديدارت نخواهى نمود، و چون و چرايت به عاشقانت باقى خواهد بود، و همواره محروميّت ما از مشاهده‌ات برقرار؛ پس پياله گير و به شراب ديدارت نايل ساز و فانى در خود كن، و تا ابد آسوده خاطر باش، خلاصه بخواهد بگويد:

٣٧٩٠

«سُبْحانَكَ! ما أضْيَقَ الطُّرُقَ عَلى مَنْ لَمْ تَكُنْ دَليلَهُ! وَ ما أوْضَحَ الحَقَّ عِنْدَ مَنْ هَدَيْتَهُ سَبيلَهُ! إلهى! فَاسْلُكْ بِنا سُبُلَ الوُصُولِ إلَيْكَ، وَسَيِّرْنا فى أقْرَبِ الطُّرُقِ لِلوفُوُدِ عَلَيْكَ، قَرِّبْ عَلَيْنَا البَعيدَ، وَسَهِّلْ عَلَيْنَا العَسيرَ الشَّديدَ.»

[١]: (پاك و منزّهى تو! چقدر راهها براى كسى كه تو راهنمايش نباشى، تنگ است! و چه اندازه حقّ نزد كسى كه به راه حق هدايتش نموده باشى، روشن و واضح است. معبودا! پس ما را در راههاى وصول و رسيدن به درگاهت رهسپار ساز و در بهترين راههاى بار يافتن بر خويش راهى گردان. دور را بر ما نزديك و [كار] دشوار و سخت را بر ما آسان گردان.- به گفته خواجه در جايى:

و ممكن است مراد خواجه از «ساقى» استاد باشد.

اى خواجه! طبيبهاى ظاهرى و آنان كه جز به درد عالم طبيعى تو آگاه نيستند، و يا زهّاد قشرى كه آنان را به مشكلات معنوى اطّلاعى نيست، مداوايت نتوانند كردن؛ زيرا درد عشق، نه دردى است كه هركس را بر آن بينايى باشد، مرشد كامل و مسيح دمى بايد تا با راهنماييها و نَفَس ملكوتى‌اش معالجه‌ات كند. به گفته خواجه در جايى:

[١] - بحارالانوار، ج ٩٤، ص ١٤٧.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٢٩، ص ٢٥٢.