جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٩٨ - غزل ٥٦٤ روزگارى است كه ما را نگران مى دارى

است، لكن «عاشقى گفت: كه ما را تو بر آن مى دارى.» ما خرابى را به خود نياموخته‌ايم؛ كه: «يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ»[١]: (خداوند آنان را به دوستى گرفته و [درنتيجه‌] ايشان نيز دوستدار او شدند.) اگر «يُحِبُّهُمْ» نبود، كجا «يُحِبُّونَهُ» حاصل مى شد؟! و اگر ما را بر فطرتِ «فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها، لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ»[٢]: (سرشت خدايى كه مردم را بر آن آفريد، دگرگون شدنى براى آفرينش خدا نيست.) نيافريده بودى، كجا مى‌توانستيم تو را بخواهيم؟! در جايى مى گويد:

و ممكن است مراد از لفظ «عاشقى» در مصرع دوّم، سيره عاشقى باشد. بخواهد بگويد: كه عاشقى، اقتضايش رندى و خرابى است. در جايى مى گويد:

[١] - مائده: ٥٤.

[٢] - روم: ٣٠.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٧٢، ص ١٤٩.

[٤] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٥٠، ص ٢٠٢.