جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٦ - غزل ٥٤٤ به صوت بلبل و قمرى، اگر ننوشى مى

كه به دنيا سرگرم شد و بهره آخرتى‌اش از دستش بشد.- يا اينكه:

٣٦٦١

«أوْقاتُ الدُّنْيا وَإنْ طالَتْ قَصيرَةٌ، وَالمُتْعَةُ بِها وَإنْ كَثُرَتْ يَسيرَةٌ.»

[١]: (اوقات دنيا هر چند بلند باشد، كوتاه است، و برخوردارى از آن اگرچه زياد باشد، اندك مى باشد.) پس بايد بكوشيم از آنچه به عاريت ما را مى دهد بهره‌مند شويم، و براى غرض غايى از خلقت و عالم ديگر خود كسب كمال و درجات كنيم، و در همين عالم به مقام خلافة اللّهى و سير صعودى خويش با همين وسايل عاريتى برسيم؛ كه:

٣٦٦٢

«إحْفَظْ عُمْرَكَ مِنَ التَّضْيعِ لَهُ فى غَيْرِ العِبادَةِ وَالطّاعاتِ.»

[٢]: (عمر خويش را از تباه ساختن آن در غير عبادت و طاعتهاى [خداوند] نگاه‌دار.- نيز:

٣٦٦٣

«إنَّ أوْقاتَكَ أجْزآءُ عُمْرِكَ، فَلا تَنْفُدْ لَكَ وَقْتاً إلّافيما يُنْجيكَ.»

[٣]: (همانا اوقات تو جزء جزء عمرت مى‌باشد، پس مبادا وقتى را جز در آنچه مايه نجاتت مى باشد، صرف نمايى.)

حال كه اى خواجه! اى راهروان! گل شُكفته گشته، و از اين طريق شما را به ملكوت خود دعوت مى كند و مرغان با خوانندگى خود شما را به دوست توجّه مى‌دهند، آرام از ياد او منشينيد، تا شايد بهره اى از وصالش بگيريد.

و ممكن است بخواهد با اين بيان بگويد: در انتظار ديدار حضرت محبوب باشيد، تا از هر طريق كه باشد به ديدارش نايل آييد، و چون نايل آمديد، با توجّه به دار فانى، غافل از مشاهده مشويد، كه خسران نصيبتان خواهد شد؛ به گفته خواجه در جايى:

[١] - غرر و درر موضوعى، باب الدنيا، ص ١٠٧.

[٢] ( ٢- ٣). غرر و درر موضوعى، باب العمر، ص ٢٧٦.

[٣] ( ٢- ٣). غرر و درر موضوعى، باب العمر، ص ٢٧٦.

[٤] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٥٩، ص ٢٠٧.