جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٥٩ - غزل ٥٩٦ أحمد الله على معدلة السلطان

نيست، نايل گرديم؛ زيرا «بُعد منزل نبود در ...»؛ كه:

«أنَّ الرّاحِلَ إلَيْكَ قَريبُ المَسافَةِ، وأنَّكَ لاتَحْتَجِبُ عَنْ خَلْقِكَ، إلّاأنْ [وَلكِنْ‌] تَحْجُبَهُمُ الأعْمالُ السَّيِّئَةُ [الآمالُ‌] دُونَك.»

[١]: (و [مى‌دانم‌] مسافت آنكه به سوى تو كوچ كند، كوتاه است، و تو از مخلوقات در حجاب نيستى، جز آنكه [ولى‌] اعمال زشت [يا: آرزوها] شان حجاب آنها مى شود.) در جايى مى‌گويد:

خواجه مى خواهد با اين بيت اشاره نمايد: كه در خاك «شيراز» از راه استاد، درى از معارف به رويم گشوده نگشت. شايسته آن است كه براى نجات خود دست توسّل به دامن على بن ابى طالب ٧ و امامان مدفون در ديار عراق : زنم، و آنان را وسيله براى گشايش امور معنوى‌ام قرار داده؛ كه: «وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ»[٣]: (و وسيله و دستاويزى به سوى خدا بجوييد.- نيز:

«مَنْ أرادَ اللَّهَ بَدَءَ بِكُمْ ... وَبِكُمْ يَكْشِفُ اللَّهُ الكَرْبَ ... إرادَةُ الرَّبِ فى مَقاديرِ امُورِهِ تَهْبِطُ إلَيْكُمْ، وَتَصْدُرُ مِنْ بُيُوتِكُمْ.»

[٤]: (هركس خدا را قصد و اراده نمود، به شما آغاز كرد، ... و به [وسيله‌] شما خداوند ناراحتى [هاى سخت‌] را برطرف.

[١] - اقبال الاعمال، ص ٦٨.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٢١، ص ٣٧٤.

[٣] - مائده: ٣٥.

[٤] - كامل الزّيارات، باب ٧٩، ص ١٩٩- ٢٠٠، از زيارت ٢.