جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٦٣ - غزل ٥٨٣ عمر بگذشت به بىحاصلى و بوالهوسى

(بدرستى كه گرفتارترين مردم پيامبران هستند، سپس كسانى كه تالى تلو ايشان هستند، سپس كسى كه بيشتر همانند آنان باشد و همينطور تا آخر.- نيز:

٣٩٢٥

«إنَّ عَظيمَ الاجْرِ لَمَعَ عَظيمِ البَلآءِ، وَ ما أحَبَّ اللَّهُ قَوْماً إلّاابْتلاهُمْ.»

[١]: (براستى كه پاداش بزرگ با بلا و گرفتارى بزرگ همراه است، و خداوند هيچ گروهى را مورد محبّت خويش قرار نداد جز اينكه گرفتارشان نمود.) نبايد مشكلاتش افسرده خاطر نمايد بلكه بايد «با دلِ خون شده چون نافه خوشش بايد بود» و عطر وجودى‌اش را همانند برجستگان عالم به ديگران سرايت دهد و دعوت به مراقبه و ذكر و انس به محبوب نمايد؛ كه: «وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ، فَحَدِّثْ»[٢]: (وامّا نعمت پروردگارت را بازگوى.) ٩

با اين بيت هم خواجه در ضمن گله نمودن از حضرت معشوق در مقام تقاضاى وصال او بوده، در جايى مى گويد:

[١] - اصول كافى، ج ٢، ص ٢٥٢، روايت ٣.

[٢] - ضحى: ١١.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٨٦، ص ٤٢٠.