جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٥١ - غزل ٥٥٨ خوشتر از كوى خرابات نباشد جايى

محبوبا! مرا با عالم پندار ناپايدار چه كار؟ تماشاى اسماء و صفات تو از ملكوت عالم كه پايدار و باقى است، و خريدارانى چون انبياء و اولياء : دارد بس است.

رأى و نظر من هم به تماشاى جمالت از اين طريق، رأى مباركى است كه برجستگان و عشّاق ديدارت اختيار نموده‌اند؛ كه:

«وَأنْتَ الَّذى لا إله غَيْرُكَ ... وَأنْتَ الَّذى تَعَرَّفْتَ إلَىَّ فى كُلِّ شَىْ‌ءٍ، فَرَأيْتُكَ ظاهِراً فى كُلِّ شَىْ‌ءٍ.»

[١]: (و تويى كه معبودى جز تو نيست ... و تويى كه خويش را در همه چيز به من شناساندى پس تو را آشكار و هويدا در هر چيز ديدم.) به گفته خواجه در جايى:

معشوقا! ادّعاى شيفتگى و عشق و شيدايى كار هركس نيست. بَرَهْمَنان و آتش بازان و آنان كه جز تو را از نظر دل زدوده‌اند، شايسته آن مى باشند، نه هوس بازان و خود بنيان. با اين بيان مى خواهد بگويد:

[١] - اقبال الاعمال، ص ٣٥٠.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٩٥، ص ٤٢٦.