جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٤٧ - غزل ٥٥٧ چه قامتى؟ كه ز سر تا قدم، همه جانى
|
باز آى و دلِ تنگ مرا مونسِ جان باش |
وين سوخته را، محرمِ اسرار نهان باش |
|
|
ز آن باده كه در مصطبه عشق فروشند |
ما را دو سه ساغر بده وگو رمضان باش |
|
|
خون شد دلم از حسرتِ آن لعلِ روانبخش |
اى دُرج محبّت! به همان مهر و نشان باش[١] |
|
|
ز روى لطف و ترحّم چرا نبخشايى؟ |
چو درد و مِحْنَتِ حافظ يقين همى دانى |
|
اى دوست! مىدانم محنت و غم و اندوه خواجهات بر تو آشكار است و از پريشان خاطرى من آگاهى، لطف و ترحمى فرما و با ديدارت از غم هجرانم خلاصى بخش. و ممكن است بخواهد بگويد: مىدانم گناهانم باعث دورى و حجاب ميان من و تو گرديده، لطفى و ترحّمى فرما و خطاهايم را ببخش تا ديده دل به ديدارت بگشايم و از درد و محنت هجران خلاصى يايم كه:
٣٧٣٢
«إلهى! أتَراكَ بَعْدَ الإيمانِ بِكَ تُعَذِّبُنى؟ أمْ بَعْدَ حُبّى إيّاكَ تُبَعِّدُنى؟! أمْ مَعَ رَجآئى لِرَحْمَتِكَ وَصَفْحِكَ تَحْرِمُنى؟! أمْ مَعَ اسْتِجارَتى بِعَفْوِكَ تُسْلِمُنى؟! حاشا لِوَجْهِكَ الكَريمِ أنْ تُخَيِّبَنى!»
[٢]: (معبودا! آگاهم ساز آيا بعد از ايمان آوردنم به تو عذابم مى فرمايى؟! يا بعد از دوست داشتنم تو را، دورم مىسازى؟! يا بعد از اميدوارىام به رحمت و گذشتت محرومم مى نمايى؟! يا بعد از پناه آوردنم به عفوت [به ديگرى] واگذارم مى كنى؟! از روى [اسما و صفات] بزرگوار تو بدور است كه محرومم سازى و خواسته هايم را روا نكنى!- به گفته خواجه در جايى:
|
آنان كه خاك را به نظر كيميا كنند |
آيا بُوَد كه گوشه چشمى به ما كنند؟ |
|
|
دردم نهفته، بِهْ ز طبيبان مدّعى |
باشد كه از خزانه غيبش دوا كنند[٣] |
|
[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٢٩، ص ٢٥٢.
[٢] - بحارالانوار، ج ٩٤، ص ١٤٣.
[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٧٨، ص ٢١٩.