جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٤٦ - غزل ٥٥٧ چه قامتى؟ كه ز سر تا قدم، همه جانى

اى روح و روان خواجه! همواره بندگى و عبوديّت و خاكسارى درگاه تو بودن افتخار من است اگرچه در فراقت سرگردانم بگذارى؛ كه:

٣٧٣٠

«إلهى! كَفى‌ بى‌عِزّاً أنْ أكُونَ لَكَ عَبْداً، وَكَفى‌ بى‌فَخْراً أنْ تَكُونَ لى رَبّاً، أنْتَ كَما احِبُّ فَاجْعَلْنى كَما تُحِبُّ.»

[٢]: (معبودا! همين عزّت و بزرگوارى مرا بس كه بنده تو باشم و اين فخر و بالندگى مرا كفايت مى كند كه تو پروردگارم باشى. تو چنان هستى كه من دوست دارم، مرا نيز آنچنان گردان كه دوست مى‌دارى.)

دلدارا! دگرگونى حال و افسردگى‌ام، از بى‌اعتناييهايت مى باشد. چون سپهر جفا پيشه با من مباش و از هجرانم برهان و به ديدار خويش بازم نايل ساز، كه:

٣٩٣٢

«إلهى! مَنِ الَّذى نَزَلَ بِكَ مُلْتَمِساً قِراكَ، فَما قَرَيْتَهُ؟! وَمَنِ الَّذى أناخَ بِبابِكَ مُرْتَجِياً نَداكَ، فَما أوْلَيْتَهُ؟! أيَحْسُنُ أنْ أرْجِعَ عَنْ بابِكَ بِالخَيْبَةِ مَصْرُوفاً، وَلَسْتُ أعْرِفُ سِواكَ مَوْلى بِالإحْسانِ مَوْصُوفاً؟!»

[٣]: (معبودا! كيست كه به التماس پذيرايى‌ات بر تو فرود آمد و ميهمانى‌اش ننمودى؟ و كيست كه به اميد بخششت به درگاه تو مقيم شد و به او احسان ننمودى؟ آيا سزاوار است به نااميدى از درگاهت برگردم با آنكه جز تو مولايى كه موصوف به احسان باشد نمى شناسم؟!- به گفته خواجه در جايى:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٢٥، ص ١٨٦.

[٢] - بحارالانوار، ج ٧٧، ص ٤٠٢، از روايت ٢٣.

[٣] - بحارالانوار، ج ٩٤، ص ١٤٤.