جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٠٢ - غزل ٥٥١ تو مگر بر لب جويى ز هوس ننشينى

وجود نمايد، و آنان كه دعوى عشقت كنند اگر سر مويى از خود بينى و تعلّقات با ايشان باشد نپذيرى‌شان، پس:

زيرا وى است كه از هر آلايش پاكيزه و لياقت حضورت را يافته، نه من و آنان كه از بستگيها نرسته‌ايم. در جايى مى گويد:

(اين بيت خوب شاهد است كه خواجه را فراق حضرت محبوب طولانى گشته بوده، با بيانات گذشته تمنّاى پايان يافتن آن را مى نموده.) مى‌گويد: معشوقا! دانسته‌ام كه بايد در غم عشقت صبر را پيشه سازم، امّا چه كنم كه سيل سرشكِ ديدگانم، پرده از كار عاشقى‌ام برمى دارد و ديگر نمى توانم شكيبايى را اختيار نمايم و تو خود- اى نور چشم و بينايى‌ام!- مى‌دانى كه تاب انتظار هجرانم تمام شده، كه بى صبرى را پيشه ساخته مى گريم؛ كه: «رَبَّنا وَ لا تُحَمِّلْنا ما لا طاقَةَ لَنا بِهِ»[٤]: (پروردگارا! و چيزى را كه تاب و توان آن را نداريم، بر دوش ما منه.- به گفته خواجه.

[١] - شايد منظور از« جلال الدين»« محمد مولوى» و يا« ابوسعيد پورانى» و يا« محمود زاهد فرغانى» كه قبل از وى و يا معاصر با وى بوده اند باشد

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٧١، ص ٣٤٣.

[٣] - اى سياهى‌[ نور] چشم من! مى‌بينى كه صبرم به‌[ منتهاى‌] طاقت و توانم رسيده.

[٤] - بقره: ٢٨٦.