ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٧٥ - باب پايان يافتن يتيمى يتيم

عزّ و جلّ: «پس اگر رشدى از ايشان احساس كرديد اموالشان را به ايشان تسليم كنيد» سؤال كردند. پس فرمود: احساس رشد حفظ مالست.

٥٥٢٤- و در روايت محمّد بن احمد بن يحيى، از محمّد بن حسين، از عبد اللَّه بن مغيره، از كسى كه نامش را ياد كرده از امام صادق ٧ آمده است كه در تفسير اين آيه فرمود: زمانى كه ديديد كه ايشان خاندان محمّد ٦ را دوست ميدارند، پس ايشان را بدرجه‌اى ترفيع دهيد.

مصنّف اين كتاب- رحمه اللَّه- گفت: اين حديث مخالفتى با حديث قبل ندارد، زيرا يتيم زمانى كه رشدى از جانب او احساس شود، كه همان حفظ مال باشد، مالش به او تسليم مى‌شود، و همچنين زمانى كه رشد در قبول حقّ از او احساس شود، به اين وسيله آزمايش مى‌شود، و اين سنّتى از سنن قرآنى است كه گاهى آيه‌اى از آن در باره موضوعى نازل مى‌شود، ولى به سنّت «جري» در موارد ديگر نيز جريان مى‌پذيرد.

شرح: «اطلاق اين اخبار بخبر اوّل و دوّم باب تقييد مى‌شود، بدين معنى كه بايد كودك داراى تميز گشته باشد و معنى نكاح را از سفاح تشخيص دهد و خوب را از بد بداند، و إلّا رشد نيافته و لو پسر محتلم يا دختر نه سالش تمام شده باشد و «رشد» و «أشدّ» خود موضوعيّت دارد».