ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٥٦٨ - راويان احاديث كتاب و شناخت طريق مؤلف به آنان

توضيح: «سعد بن طريف از وابستگان بنو تميم و حنظلى به ولاء، ضعيف است، و از اصبغ بن نباته و امام باقر و امام صادق عليهما السّلام روايت مى‌كند، و قاضى زمان بوده، و از رواياتش تشيّع او پيداست و عامه او را عنوان كرده و تضعيف نموده و رافضيش خوانده‌اند، و كشّى او را ناووسى گفته است، و شيخ طوسى گفته است:

سعد بن طريف داراى كتابى است، و حسين بن علوان عامّى است و توثيق نشده».

محمّد بن علىّ بن حسين بن موسى بن بابويه قمّى مؤلّف اين كتاب مى‌گويد: از من شنيد كتاب را از آغاز تا پايان آن سيّد شريف فاضل ابو عبد اللَّه علوى موسوى مدينى معروف به «نعمت»- كه خداوندش او را دوام تأييد و توفيق و تسديد دهد- بخواندن من بر او، و روايت كردم آن را از مشايخم كه ذكر آنان گذشت، و اين كار در شهر بلخ از ناحيه ايلاق صورت گرفت، و بدست خويش آن را نوشتم در حالى كه خداى را سپاس گو و شكرگزارم، و بر محمّد و آل او صلوات و سلام فرستنده، خداوندا بپذيراى پروردگار جهانيان. و در پاره‌اى از نسخ پس از درود اين عبارت اضافه است «و ذلك في ذي القعدة من سنة اثنتين و سبعين و ثلاثمائة» (و اين در ماه ذى قعده سال ٣٧٢ بود) و از اين تاريخ بدست مى‌آيد كه تحرير كتاب و قراءت بر سيّد نعمت هر دو در بلخ واقع شده، و ورود مؤلّف به بلخ در سال ٣٦٨ بوده و چون يك بار بيش بآنجا مسافرت نكرده است فهميده مى‌شود كه تأليف كتاب اندكى كمتر از چهار سال طول كشيده است، و نيز بدست مى‌آيد كه بهمراه مؤلّف مقدار زيادى از كتب اين شيوخ ذكر شده بوده و آن چنان كه در مقدّمه كتاب ذكر كرده بالغ بر ٢٤٥ كتاب مى‌بوده به اضافه مصنّفات خود او. سپاس خداى را كه توفيق ترجمه و توضيح اين اثر گرانبها را بما ارزانى داشت و ما را در اين راه يارى فرمود و در جمعه اوّل رجب سال ١٤٠٨ هجرى بپايان رسيد.

فله الحمد على ما منّ علينا في ذلك و له الشكر علينا به كذلك. على اكبر غفارى‌