ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٥٠ - باب وصيت به شىء، و سهم، و جزء، و كثير

روايت كرده است كه گفت: از امام صادق ٧ در باره مردى سؤال كردم كه به جزئى از مالش وصيّت كرده، پس فرمود: مصداق آن، يكجزء از ده جزء است، چنان كه خداى عزّ و جلّ فرموده است: «سپس بالاى هر كوهى جزئى از آنها را قرار بده» (بقره: ٢٦٢). و آن كوهها ده كوه بوده‌اند.

شرح: «محقّق حلّى و بسيارى از فقها باستناد اين گونه روايات يك عشر را واجب دانسته‌اند، و جماعتى باستناد روايت ديگرى كه به آيه شريفه‌ لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ‌ تمسّك كرده يك هفتم دانسته‌اند، ولى جماعت اول آن را مستحب شمرده‌اند».

٥٤٧٧- و بزنطى، از حسين بن خالد، از امام ابو الحسن ٧ روايت كرده است، كه گفت: از آن امام در باره مردى سؤال كردم كه نسبت به جزئى از مال خود وصيّت كرده، امام فرمود: معنى آن يك هفتم از ثلث او است.

مصنّف اين كتاب- رحمه اللَّه- گفت: صاحبان اموال در زمانهاى گذشته اموال خود را به اجزائى تقسيم ميكردند، پس بعضى از ايشان مال خود را بده جزء، و بعضى بهفت جزء قسمت مينمودند، و بنا بر اين، وصيّت مرد در مالش برسم او در تقسيم مالش برگزار مى‌شود، و اين گونه وصيّت را تنها كسى بكار مى‌بندد كه لغت را بداند، و مقصود از آن را بفهمد. و امّا توده مردم وصيّتهاى خود را با عبارات معلومى بيان ميكنند كه مبلغ آن بهيچ گونه تفسيرى نياز ندارد.