ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ١٢٧ - كتاب فرائض و مواريث باب إبطال عول در مواريث

و سهم زن از ربع افزون نميشود، و از ثمن كاسته نميگردد، و زنان اگر بچهار بالغ شوند، يا كمتر از آن باشند، در اين باره (يك هشتم) مساوى هستند، و سهم برادران مادرى بر ثلث فزونى نميگيرد، و از سدس كاهش نمى‌پذيرد، و مرد و زنشان در اين باره مساوى هستند، و جز ولد و والد، ايشان را از ثلث محجوب نميسازد، و ديه بر كسانى كه ارث را احراز كرده‌اند قسمت مى‌شود.

شرح: «فرائض را شش سهم گفت: ولى در بيان پنج سهم را بيشتر نام نبرد، و فريضه ششم كه سدس و يك سهم است ذكر نكرد، و آن را بوضوحش واگذارد، يا اينكه از قلم نسّاخ كتاب يا مؤلّف- رحمه اللَّه- افتاده است.

بارى غرض آنست كه فرائضى كه در كتاب خدا آمده است از شش فريضه خارج نيست، و اينكه در آخر حديث گفته است: «جز ولد و والد ايشان را از ثلث محجوب نمى‌كند» تصحيف بنظر ميرسد و صوابش: «جز ولد و والدان ايشان را از ثلث محجوب نمى‌كند» و حاصل خبر آنست كه وارث نسبى اگر تنها بود تمام مال را به ارث مى‌برد اگر صاحب فرض بود برخى را بفرض و برخى را بخويشى و نسب، و اگر صاحب فرض نبود پس بخويشى، و چنانچه بيش از يكتن بودند و بعضى حاجب بعض ديگر نبودند از سه حال خارج نيست يا ميراث همگى به نسب است، و يا بفرض و يا پاره‌اى بفرض و پاره‌اى بخويشى، پس در صورت اوّل مال را بر اساسى كه بعد به تفصيل ذكر خواهد شد ميانشان تقسيم كنند، و در صورت سوم صاحب فرض را مقدّم دارند و سهم مفروض را به او دهند و باقى از آن ميراث‌بران ديگر است، و در صورت دوم از دو حال خارج نيست يا منطبق با سهام فرائض است يا كم و زياد