س ٦٧- قراردادى مابين يك شركت خارجى و يك كارگاه ايرانى منعقد شده است كه در ضمن قرارداد كمپانى خارجى تعهّد نموده كه يك دستگاه صنعتى نو به مبلغ معينى تحويل بدهد در موقع تحويل كارگاه ايرانى متوجه شده كه دستگاه كهنه و معيوب است، اعتراض مى‌كند سپس طرفين دوباره قرارداد مى‌نويسند كه خارجى دستگاه كهنه را ببرد و دستگاه نو را تحويل دهد و اگر رأس موعد مقرر تحويل نداد روزانه مبلغ معين شده‌اى به كارگاه ايرانى بپردازد و طرفين شروط را قبول كرده‌اند تاكنون هم مفاد قرارداد انجام نشده است، گرفتن زيان و ضرر ذكر شده توسط كارگاه ايرانى از لحاظ شرعى چگونه است؟

ج- اشكال ندارد. ج ٢ ف ص ٩٨

(٢٣٤)

س ٦٩- اين حقير قرارداد معامله خانه‌اى را به طور عادى با شخصى تنظيم نموده‌ام كه در آن شرط شده هر يك از طرفين حاضر به انجام معامله نشد مبلغى به عنوان وجه تخلف به طرف ديگر بپردازد اينك يكى از طرفين تخلف نموده استدعا دارد نظر خود را در اين مورد اعلام فرمائيد؟

ج- اگر معامله به نحو صحيح انجام گرفته و شرط مزبور در ضمن عقد قيد شده و يا آنكه عقد مبنى بر آن شرط واقع شده عمل به شرط لازم است. ج ٢ ف ص ٩٩

(٢٣٤)

س ٧٠- اگر قراردادى بين دو نفر در مورد خريد و فروش خانه منعقد شده باشد و خريدار مبلغى حدود ١٥ قيمت خانه را به عنوان پيش پرداخت به فروشنده داده باشد و طرفين معادل همان مبلغ را به عنوان خسارت تعيين كنند و تعهّد نمايند چنانچه هر يك حاضر به انجام معامله نشد ملزم به پرداخت آن باشد (و فروشنده غير از مورد معامله داراى آپارتمان و دو قطعه زمين و خريدار فاقد هرگونه زمين و مسكن باشد) آيا فروشنده مى‌تواند هم از فروش خانه منصرف شود و هم خسارت وارده به خريدار را كه اثاث منزلش را فروخته نپردازد؟

ج- اگر در قرارداد مذكور معامله تمام شده و در ضمن آن شرط مزبور را نموده‌اند شرط نافذ است و فروشنده در صورت انصراف بايد خسارت بدهد و اگر معامله تمام نشده و مجرد قولنامه است اثرى ندارد و در صورت انصراف فروشنده از معامله، چيزى بر او نيست. ج ٢ ف ص ٩٩- ١٠٠

(٢٣٤- ١٠- ٢١٩)

س ٧١- يك دستگاه آپارتمان بر اساس سند عادى (قولنامه) خريدارى و آپارتمان‌