قانون مدنى و فتاواى امام خمينى - كيائى، عبد الله - الصفحة ١٦٤ - مبحث دوم - در احكام و آثار املاك نسبت به املاك مجاور

ج- برخلاف متعارف بين مسلمين حركت صحيح نيست. ج ٢ ف ص ٦٢٤

س ٣٠- زمين مشجّرى است در همسايگى مسلمانى كه شاخه‌هاى درختانش به طرف زمين همسايه خوابيده كه با اين عمل، دو ضرر متوجّه همسايه مى‌شود:

١- مالك درخت مجبور است بدون اجازه، يا با اجازه، براى جمع‌آورى ميوه‌هاى سرازير به زمين غير، حاصل زمين ديگرى را پايمال و نابود كند.

٢- سايه شاخه‌هاى سرازير شده درختان مانع از رشد محصول زمينى و هوايى زمين ديگرى مى‌شود. استدعاى حكم شرعى داريم!

ج- صاحب درخت، بدون اجازه صاحب زمين، نمى‌تواند در زمين او وارد شود. و چنانچه شاخه‌هاى درخت در زمين او آمده، مى‌تواند از صاحب درخت مطالبه رفع مزاحمت نمايد. و اگر قبول نكرد، به محاكم مراجعه كند تا اقدام شود.

ج ٢ ف ص ٥٣٠- ٥٣١

(٣١- ٣٨)

س ٩٨- اگر درخت «شخصى» فضاى ملك «ديگرى» را اشغال نمايد آيا صاحب ملك مجاز است همان مقدار از درخت همسايه را كه به فضاى ملك او وارد شده قطع نمايد؟

ج- مى‌تواند از صاحب درخت مطالبه رفع مزاحمت كند، و اگر نكرد با مراجعه به محاكم صالحه مقدار مزاحم را كه داخل ملك او شده قطع نمايد. ج ٣ ف ص ٦٠١

س ٩٩- شاخه‌هاى درخت شخصى در ملك ديگرى وارد شده و خسارات زيادى به بار آورده است، لطفاً وظيفه را روشن فرمائيد.

ج- اگر بدون حقّ بوده مى‌تواند مطالبه از مالك درخت نمايد كه شاخه‌ها را قطع يا به طرف ديگر ميل دهد، و اگر امتناع كرد خودش رفع ضرر نمايد.[١] ج ٣ ف ص ٦٠١

ماده ١٣٢: كسى نمى‌تواند در ملك خود تصرفى كند كه مستلزم تضرر همسايه شود مگر تصرفى كه به قدر متعارف و براى رفع حاجت يا رفع ضرر از خود باشد.

[١]. قسمت اخير جواب متضمّن اجازه مخصوص امام به سؤال كننده است. وگرنه همانطور كه در پاسخ سؤال ٩٨ گذشت قطع شاخه‌هاى مزاحم بايد با اجازه حاكم شرع صورت بگيرد. البتّه مالك متأذّى هم مى‌تواند رفع مزاحمت به قطع شاخه‌ها نمايد ولى ضامن است.

رجوع به حاكم جهت جلوگيرى از هرج و مرج و همچنين ضمان است.