تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٩٠ - دنباله استدلال بر بطلان بيع فضولى

مرحوم شيخ در كتاب خلاف اين اجماع را ادّعاء فرموده و در عين حال اعتراف نموده است كه صحّت عقد فضولى مسلك برخى از علماء اماميّه نيز مى‌باشد.

سپس در توجيه اجماع و اينكه با وجود مخالف چ طور ادّعاى اجماع فرموده افزوده است:

مخالفت ايشان چ ندان مورد اعتناء و توجه نبوده كانّ اختلافى در بين نمى‌باشد.

مرحوم ابن زهره نيز در كتاب غنيه ادّعاى اجماع بر بطلان عقد فضولى فرموده.

ابن ادريس حلى (عليه الرحمه) نيز در باب مضاربه فرموده.

در بطلان معامله غاصب به شرطى كه با عين غصبى متاعى را به خرد هيچ خلافى نمى‌باشد.

[دنباله استدلال بر بطلان بيع فضولى‌]

جواب از دليل سوّم قائلين ببطلان‌

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

جواب از دليل سوّم آنستكه: به حصول و تحقق چ نين اجماعى ظن نميتوان پ يدا كرد بلكه به ملاحظه قائل شدن معظم قدماء همچون: قديمين، مفيد، سيّد مرتضى و شيخ در نهايه كه به گ فته برخى از آخرين تصنيفات ايشان مى‌باشد و همچنين اتباع اين حضرات قدس اللّه ارواحهم به صحّت مضافا به تبعيت نمودن متأخرين از قدماء باستثناء فخر المحققين و پ اره‌اى از متأخرين از متأخرين مى‌توان ادّعا نمود كه ظن به عدم اجماع پ يدا مى‌كنيم.

شرح مطلوب‌

قوله: معتذرا عن ذلك: مشار اليه « ذلك » ادّعاى اجماع است.