تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٥٥ - ذكر مؤيد براى صحت بيع فضولى

و ربما احتمل دخولها في المسألة من حيث إن الحكم بالمضي اجازة إلهية لاحقة للمعاملة، فتأمل.

ترجمه:

ذكر مؤيّد براى صحّت بيع فضولى‌

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

بسا پ اره‌اى از فقهاء صحّت بيع فضولى را با روايات بسيارى تأييد نموده بلكه به اين اخبار كثيره‌اى كه در مقامات خاصه وارد شده‌اند استدلال كرده و صحّت اين بيع را تثبيت نموده‌اند.

از جمله اين احاديث موثقه جميل از مولانا ابى عبد اللّه عليه السّلام است.

حديث مزبور درباره شخصى وارد شده كه مالى را به ديگرى بعنوان مضاربه داده تا نوعى از متاع را بخرد، عامل متاعى غير از آنچه صاحب پ ول معيّن كرده خريد، حال از امام عليه السّلام راجع به حكم آن سؤال كردند؟

حضرت فرمودند:

وى ضامن بوده ولى ربح و استفاده‌اى كه برده مى‌شود مطابق شرطى كه نموده‌اند بينشان توزيع مى‌گردد.

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

نظير روايت مذكور اخبار و احاديث ديگرى در اين باب وارد شده‌اند كه ظاهر جملگى آنستكه بدون نياز و احتياج به اجازه مالك وى سود و ربحى كه حاصل شده است را تملك مى‌كند، با توجه به اين نكته مى‌گوئيم:

اگر ظاهر اين اخبار را باقى گ ذارده و در آنها تصرف نكنيم چ نان چ ه به ظاهر اصحاب اين حكم نسبت داده شده است و بر اساس آن ملتزم شويم كه چ نين بيعى بواسطه نصّ از مسئله بيع فضولى خارج مى‌باشد البته بايد اعتراف نمود كه اخبار مذكور مؤيّد حكمى است كه در مسئله مورد بحث مطرح مى‌باشد.