تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٤ - اشكال باصل عدم اعتبار معاملات صبى

وى اگر مالى نيابد دست به سرقت مى‌زند.

وجه دلالت حديث بر اعتبار عقد صبى‌

وجه دلالت حديث بر اعتبار عقد صبى و تأثير قصدش در صحّت معاملات اين است كه پ يامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم علّت نهى را اين قرار دادند كه وى اگر به مالى دست نيابد مرتكب سرقت ميشود پ س چ ون مالى كه در دست دارد واجد چ نين شبهه‌اى مى‌باشد لاجرم از معامله با وى و تصرّف در مالش بايد پ رهيز نمود.

پ س از اين بيان ميتوان استفاده كرد كه فساد معامله‌اش نه بخاطر اين است كه عبارت و قصدش معدوم الاعتبارند. زيرا اگر امر چ نين مى‌بود حضرت علّت عدم اعتبار را مرفوع القلم بودن وى قرار مى‌دادند پ س عدول از اين تعليل به بيان مذكور در حديث خود شاهد بارز و دليل روشنى است بر اينكه قصد و عبارت صبى معتبر و نافذ است بنابراين آنچه را كه صبى از طريق بيع و شراء بدست مى‌آورد مالك ميشود چ نان چ ه طرف مقابل نيز مال مورد بيع و شراء را تملك مى‌كند.

جواب مرحوم مصنّف از استدلال مذكور

حاصل مراد مرحوم مصنّف آنستكه:

لفظ « كسب » در روايت اگر به معناى مصدر يعنى اكتساب باشد البته استدلال مذكور صحيح بوده و حديث بر اعتبار قصد و عبارت صبى دلالت مى‌كند چ ه آنكه مقصود از « اكتساب » ايجاد امرى است كه سبب تحصيل مال مى‌باشد همچون بيع و شراء و اجاره و ساير معاملات.

ولى بايد پ ذيرفت كه « كسب » به معناى اسم مصدر است يعنى عوض كسب‌