تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٥٧ - ذكر مؤيد براى صحت بيع فضولى

سؤال‌

صحّت معامله در مورد بحث نه بخاطر آنستكه از افراد بيع فضولى است بلكه مستند به ورود نص خاص مى‌باشد بنابراين معامله مزبور هيچ ارتباطى به بيع فضولى نداشته در نتيجه به روايت ياد شده هيچ استدلال نمى‌توان كرد.

جواب‌

اگرچه احتمالا صحّت معامله مزبور ممكن است بخاطر نصّ خاص باشد ولى در عين حال مى‌توان از صحّت آن بعنوان مؤيّد براى صحّت بيع فضولى استفاده كرد.

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

و از همين قبيل است اخبارى كه در مورد ديگر وارد شده‌اند يعنى احاديثى كه موردشان تجارت نمودن غير ولى با مال يتيم و تسليم نمودن ربح به صاحب مال يعنى يتيم مى‌باشد چ ه آنكه اين اخبار اگر بر صورتى كه ولى اجازه در تجارت داده حمل شوند همان طوريكه جماعتى از فقهاء به تبعيت از شهيد عليه الرحمه به آن تصريح فرموده‌اند البته معامله مزبور از افراد معامله فضولى بحساب مى‌آيد.

و در صورتى كه همچون دسته‌اى ديگر از فقهاء كه بر طائفه اول اقدم مى‌باشند به اطلاق اخبار ياد شده عمل كنيم معامله مذكور از مسئله فضولى خارج مى‌گردد ولى در عين حال مى‌توان از آن بعنوان مؤيّد استفاده كرد و تقريب گ ذشته را در ذيل آنها نيز ايراد نمود.

بعضى از بزرگان احتمال داده‌اند كه نفس حكم نمودن به ممضى بودن معامله در مورد اين اخبار اجازه الهيّه‌اى است كه به معامله ملحق مى‌شود و بدين ترتيب معامله در زمره معاملات فضولى در مى‌آيد اگرچه به اطلاق اخبار عمل‌