تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٢٧ - صور بيع فضولى و احكام آنها

ترجمه:

صور بيع فضولى و احكام آنها

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

شخص فضولى گ اهى بيع را براى مالك و زمانى براى خود واقع مى‌سازد:

و بنابر فرض اوّل گ اهى مالك قبل از بيع فضولى را منع كرده و زمانى منع ننموده پ س در اينجا سه مسئله طرح مى‌شود:

مسئله اوّل‌

مسئله اوّل آنستكه فضولى بيع را براى مالك واقع ساخته و منعى از مالك قبلا متوجه وى نشده است.

عقدى كه يقينا فضولى محسوب مى‌شود همين صورت مى‌باشد.

مشهور بين علماء آنست كه عقد مزبور صحيح است بلكه مرحوم علامه در تذكره مرتبه‌اى صحّت را به طور صريح به علماء نسبت داده و بار ديگر ظاهرا آن را به ايشان منسوب نموده است چ ه آنكه فرموده:

بيع مزبور عندنا صحيح است.

ظاهر كلمه « عندنا » آنستكه اجماع بر صحّت آن منعقد مى‌باشد منتهى وى پ س از اين عبارت فرموده:

بين علماء اماميه بعضى آنرا باطل مى‌دانند.

مرحوم شهيد اوّل در كتاب غاية المراد از عمانى و مفيد و سيّد مرتضى و شيخ در نهايه و سلّار و حلبى و قاضى و ابن حمزه نقل نموده كه ايشان آنرا صحيح مى‌دانند.

و از مرحوم اسكافى نيز حكايت شده كه ايشان هم به صحتش قائل مى‌باشند.

چ نان چ ه رأى متأخرين از فقهاء باستثناء فخر الدين و پ اره‌اى از متأخر