تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٥٦ - ذكر مؤيد براى صحت بيع فضولى

توضيح‌

حكمى كه در مسئله بيع فضولى مطرح بوده اين است كه: بيع فضولى صحيح مى‌باشد و به عبارت ديگر:

در صحّت بيع لازم نيست كه بايع از مالك متاع قبلا اذن گ رفته باشد بلكه بدون آن نقل و انتقال حاصل مى‌شود البته مشروط باينكه مالك بيع واقع شده را اجازه نمايد.

و امّا اينكه چ طور اخبار مذكور سند و دليل هستند بر خارج بودن موردشان از بيع فضولى:

همان طورى كه اشاره شد در بيع فضولى و صحّت آن شرط است كه مالك آنرا اجازه دهد و چ نان چ ه اين اجازه تحقق نيابد مالك نه ثمن را تملك كرده و نه مالك ربح مى‌شود در حاليكه در مورد اين اخبار مملوك واقع شدن ربح موقوف به اجازه و تحقق آن قرار داده نشده است پ س معلوم مى‌شود بيوع واقع شده در مورد اين اخبار از مصاديق بيع فضولى نمى‌باشند.

و امّا اينكه چ طور اين اخبار مؤيد حكم بيع فضولى هستند:

چ نان چ ه مكرّر گ فته شد بيع فضولى صحيح است يعنى در صحّت نقل و انتقال اذن سابق مالك لازم نيست و با توجّه و دقّت در مورد اين اخبار بخوبى مى‌يابيم كه حكم مذكور مورد امضاء قرار گ رفته است.

و امّا اگر از ظاهر اين اخبار صرف نظر كرده و آنها را بر مورد غالب يعنى صورتى حمل كنيم كه مالك پ س از ظهور ربح به معامله راضى گ رديده و از طرف ديگر بين اين اخبار و ادلّه‌اى كه دلالت دارند بر اعتبار رضايت مالك در نقل دادن مالش جمع نموده مضافا به نهى از اكل مال بباطل كه مدلول آيه شريفه مى‌باشد البته معامله مزبور در زمره معاملات فضولى درآمده و از مصاديق آن محسوب مى‌شود.