المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٩٣ - حكم مستثنا به ليس و خلا و عدا و لا يكون

منصوب است.

قوله: و اسمها مستتر: ضمير در « اسمها » به لا يكون راجع است.

قوله: انصب بها حتما: ضمير در « بهما » به ما خلا و ما عدا راجع است.

قوله: لانّهما فعلان: ضمير در « لانّهما » به ما خلا و ما عدا عود مى‌كند.

قوله: و هى لا تدخل الّا على الجملة: ضمير « هى » به ما راجع است.

قوله: و انجرار بهما: ضمير در « بهما » به ما خلا و ما عدا عود مى‌كند.

قوله: حينئذ: يعنى حين وقعا بعد « ما ».

قوله: حكاه الاخفش: ضمير منصوبى در « حكاه » به انجرار راجع است.

متن: «٣٣٠»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

حيث: اسم شرط.

جرّ: فعل، ماضى، تثنيه، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد، محلّا مجزوم تا فعل شرط باشد.

فاء: رابطه جواب.

هما: ضمير، منفصل، مرفوع، مبتداء.

حرفان: اسم، تثنيه، خبر و جمله اسميّه « هما حرفان» جواب است براى « حيث ».

كاف: حرف جارّ.

ما: موصوله، مجرور به كاف، متعلّق به « فعلان ».

هما: مبتداء.

ان: شرطيّه.