المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٥٧ - شرح اقسام مستثنى
اقسام و احكام استثناء
المباحث النحويه شرح سيوطى ؛ ج٢ ؛ ص٩٥٧
لّف گويد:
قبل از اينكه بشرح عبارات كتاب و ترجمه آن بپردازيم مناسب ديديم مختصرى پيرامون اقسام و احكام مستثنى صحبت كرده و پس از آن كلام شارح را توضيح بدهيم چه آنكه اين امر نسبت به حال قارئين و مطالعه كنندهگان انسب و بهتر است لذا مىگوئيم:
براى مستثناء اقسامى است كه ذيلا شرح ميدهيم:
اقسام مستثنى
مستثنا داراى هشت قسم است:
١- مستثناى متّصل.
٢- مستثناى منفصل (منقطع).
٣- مستثناى تامّ.
٤- مستثناى مفرّغ.
٥- مستثناى موجب.
٦- مستثناى غير موجب.
٧- مستثناى مقدّم.
٨- مستثناى مؤخّر.
شرح اقسام مستثنى
مستثناى متّصل آنستكه از جنس مستثنى منه بوده و بواسطه كلمه « الّا » از آن خارج شود مانند:
جائنى القوم الّا زيدا (آمدند مرا قوم مگر زيد).
در اينمثال « زيد » مستثناى متّصل است زيرا از جنس مستثنا منه يعنى