المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٥٩ - علامت فعل مجهول

قوله: و عمديّة: مقصود از « عمده » كلمه‌ايست كه قوام معناى عبارت بآن وابسته بوده و اگر در كلام ذكر نشود كلام ناقص و غير مفهوم مى‌باشد از اينرو حذف آن جائز نيست و آنها چهارتا هستند:

فاعل، نائب فاعل، مبتداء و خبر.

قوله: و امتناع تقديمه على الفعل: ضمير در « تقديمه » به فاعل راجع است.

قوله: و غير ذلك: مانند لزوم تأنيث فعل در صورتيكه فاعل مؤنّث حقيقى باشد.

قوله: سواء كان ماضيا: ضمير در « كان » به « الفعل » راجع است.

متن: «٢٤٤»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

اجعله: فعل امر، متعدّى، ثلاثى مجرّد از باب « منع، يمنع» و اينكلمه عبارتست از فعل و فاعل و مفعول.

من: حرف جارّ، مبنى.

مضارع: مجرور به « من » و جارّ و مجرور متعلّق است به « اجعل » ، ظرف لغو.

منفتحا: مفعول دوّم براى « اجعل ».

كاف: حرف جارّ، مجرورش « قولك » است كه حذف شده.

ينتحى: فعل مضارع معلوم.

المقول فيه: صفت است براى « ينتحى ».

ينتحى: نائب فاعل است براى « المقول ».