المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٤٣ - حكم تأكيد

به « ماء » عود مى‌كند.

قوله: لامتناع توكيد النّكرة به: ضمير در « به » به تأكيد معنوى عود مى‌كند.

متن: «٢٠٤»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

اعط: فعل امر، متعدّى به دو مفعول، فاعش در آن مستتر است باستتار وجوبى.

لا: مفعول اوّل براى « اعط ».

مع: اسم، مضاف، ظرف، متعلّق است به « اعط ».

همزة: مضاف اليه، مضاف.

استفهام: مضاف اليه براى « همزه ».

ما: موصوله، مفعول دوّم براى « اعط ».

تستحقّ: فعل مضارع و ضمير فاعلى در آن به « لاء » راجع است.

دون: مضاف و حال است از فاعل « تستحقّ ».

الاستفهام: مضاف اليه.

ترجمه:

به لفظ « لاء » كه با همزه استفهام بيايد اعطاء كن حكمى را كه در حال همراه نبودنش با همزه استفهام مستحقّ است.

شرح عربى:

( و اعط لا مع همزة استفهام) امّا لمجرّد الاستفهام او التّوبيخ او التقرير (ما تستحقّ دون الاستفهام) من العمل و الاتباع على ما تقدّم نحو:

و قد يقصد بالا التّمنىّ فلا تغيّر ايضا عند المازنى و المبرّد نحو: