المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٦٩ - سوم از نواسخ افعال مقاربه

تجزيه و تركيب‌

كاف: جارّه، مجرور آن « قول » مى‌باشد كه حذف شده.

انّ: از حروف مشبهة بالفعل.

زيدا: اسم آن.

عالم: خبرش مى‌باشد.

با: جارّه.

انّ: بفتح همزه، از حروف مشبهة بالفعل.

ى: اسم انّ.

كفو: خبر براى « انّ » و جمله « بانّى كفو» در تأويل مصدر متعلّق است به « عالم ».

واو: عاطفه.

لكن: حرف ابتداء.

ابنه: مضاف و مضاف اليه، مبتداء.

ذو: مضاف، خبر.

ضغن: مضاف اليه براى « ذو ».

ترجمه:

مانند « انّ زيدا عالم الخ».

شرح عربى:

الرّابع من النّواسخ‌

إنّ و أخواتها

و هى الحروف المشبّهة بالفعل فى كونها رافعة و ناصبة و فى اختصاصها بالاسماء، و فى دخولها على المبتداء و الخبر و فى بنائها على الفتح و فى كونها ثلاثية و رباعيّة و خماسيّة كعدد الافعال.

( لانّ) و (انّ) اذا كانتا للتّأكيد و التّحقيق و (ليت) للتّمنىّ و (لكنّ) للاستدراك و (لعلّ) للتّرجّى و (كانّ) للتّشبيه (عكس ما لكان من‌