المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٦٨ - مبحث تمييز

مدّ: مضاف.

حنطة: مضاف اليه.

غذا: تمييز است از « مد حنطة».

ترجمه:

و بعد از اين اشياء و شبه آنها تمييز را جرّ بده زمانيكه اين اشياء را اضافه كنى مانند: مدّ حنطة غذا.

شرح عربى:

( كشبر ارضا، و) كيل نحو (قفيز برّا، و) وزن نحو (منوين عسلا و تمرا) و ما يشاء به المقدار نحو «مثقالذرّة خيرا يره» و فرع التّمييز نحو « خاتم حديدا» (و بعد ذى) الثّلاثة المذكورة فى البيت (و نحوها) كالّذى ذكرته بعد (اجرره اذا اضفتها) بعامل المضاف اليه (كمدّ حطنة غذا) و « لا تحقّر ظلامة و لو شبر ارض»، و يجوز ايضا جرّه بمن كما سيذكره و رفعه على البدل.

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد:

مانند: شبر ارضا و قفيز برّا و منوين عسلا و منوين تمرا.

شارح گويد:

مثال مساحت همچون: شبر ارضا (يك وجب زمين).

شاهد در « ارضا » است كه تمييز براى مساحت يعنى « شبر » مى‌باشد.

و مثال كيل مانند: قفيز برّا (يك پيمانه گندم).

شاهد در « برّا » است كه تمييز براى كيل يعنى « قفيز » مى‌باشد.

و مثال وزن مانند: منوين عسلا و تمرا (دو من عسل و خرما).

شاهد در « عسلا » و « تمرا » بوده كه تمييز براى وزن يعنى « منوين » مى‌باشند.

٣- اسم مبهمى كه بمقدار شبيه است مانند:

مثقال ذرّة خيرا يره‌ ( يك مثقال خوبى را خواهد ديد).