المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٦٦ - شرح احكام اقسام

الّا: مبتداء.

عدما: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، خبر براى « الّا » و جمله « كما لو الّا عدما» خبر است براى « يكن ».

ترجمه:

و اگر عاملى كه قبل از « الّا » است از معمول تخليه و برهنه شده باشد براى عمل كردن در بعد از « الّا » كلمه بعد از « الّا » همچون صورتى است كه « الّا » در كلام معدوم باشد.

متن: «٣٢٠»

تجزيه و تركيب‌

واو: بمعناى استيناف.

الغ: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، متعدّى، از باب افعال.

الّا: مفعول براى « الغ ».

ذات: مضاف، صفت براى « الّا ».

توكيد: مضاف اليه براى « ذات ».

كاف: حرف جرّ و مجرورش « قولك » است كه حذف شده.

لا: ناهيه، عامل جزم، مبنى.

تمرر: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، حاضر، مجزوم به « لاء ناهيه».

بهم: جارّ و مجرور، متعلّق به « لا تمرر».

الّا: از ادات استثناء.

الفتى: مستثنا، محلّا منصوب.

الّا: مؤكّد الّا اوّل.

العلا: مستثناء و مؤكّد مستثناى اوّلى.