المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٤٥ - عامل در مفعول معه

« حروفه » به فعل راجع است.

قوله: حالكونه مفعولا معه: ضمير در « حالكونه » به اسم تالى واو راجع است.

قوله: سيرى و الطّريق مسرعة: مقصود از « الطّريق » آب دريا، يا رودخانه و امثال اينها بوده و مراد از « مسرعة » محرّكة مى‌باشد.

قوله: الّذى نصّ عليه سيبويه: ضمير در « عليه » به التّرجيح راجع است.

قوله: و فهم من قوله: ضمير در « قوله » به مصنّف راجع است.

قوله: انّه لا يتقدّم عليه: ضمير در « انّه » به عامل در مفعول معه و در « عليه » به مفعول معه عود مى‌كند.

قوله: و هو كذلك: يعنى و اين عدم جواز تقدّم صحيح است.

متن: «٣١٣»

تجزيه و تركيب‌

واو: بمعناى استيناف.

بعد: ظرف، مضاف، متعلّق است به « نصب ».

ما: مضاف اليه براى « بعد » ، مضاف.

استفهام: مضاف اليه براى « ما ».

او: عاطفه.

كيف: معطوف به ماء استفهام.

نصب: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد از باب ضرب، يضرب، معلوم، متعدّى.

باء: حرف جرّ.

فعل: مجرور به باء، متعلّق به « نصب » ، مضاف.