المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٤٢ - ظرف غير متصرف و مناط آن

تجزيه و تركيب‌

باء: حرف جارّ.

ما: موصوله، مجرور، متعلّق به استقرّ، خبر مقدّم.

من: حرف جرّ، بمعناى تبيين. ن‌

الفعل: مجرور به « من » ، متعلّق است به سبق.

واو: عاطفه.

شبهه: مضاف و مضاف اليه، معطوف به « الفعل ».

سبق: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، صله، براى « ما ».

ذا: اسم اشاره، مبتداء.

النّصب: مشار اليه براى « ذا ».

لا: عاطفه.

بالواو: جارّ و مجرور، معطوف به « بما ».

فى: حرف جرّ.

القول: مجرور به « فى » ، متعلّق به استقرّ، موصوف.

الاحقّ: صفت براى « القول ».

ترجمه:

نصب در مفعول معه بواسطه فعل و شبه فعلى است كه برمفعول معه سبقت دارند نه بتوسط واو در رأى و قول حقّ.

شرح عربى:

الخامس‌

من المفاعيل المفعول معه‌

و اخّره عنها لاختلافهم فيه هل هو قياسىّ دون غيره و لوصول العامل اليه بواسطة حرف دون غيره.

( ينصب) اسم (تالى الواو) الّتى بمعنى مع، التّالية لجملة ذات فعل او اسم فيه معناه و حروفه حالكونه (مفعولا معه) و مثال ذلك موجود (فى‌