المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٥٣ - فصل در بيان مراتب مفاعيل و متعلقات آن

ترجمه:

و حذف فضله را جايز بدان اگر مضرّ نباشد و حذف مضرّ مانند حذف آنچه بعنوان جواب آورده شده يا نظير آنچه محصور مى‌باشد.

متن: «٢٧٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

يحذف: فعل مضارع، مجهول.

ال: موصوله.

ناصب: اسم فاعل، صله براى « ال ».

ها: مفعول است براى « ناصب ».

ان: شرطيّه.

علما: فعل ماضى، مجهول، شرط و جواب آن بقرينه « يحذف النّاصبها» محذوف است.

واو: عاطفه.

قد: بمعناى تقليل.

يكون: فعل، مضارع، معلوم، ناقص.

حذفه، مضاف و مضاف اليه، اسم است براى « يكون ».

ملتزما: اسم مفعول، خبر براى « يكون ».

ترجمه:

و آنچه فضله را نصب مى‌دهد حذفش جايز است اگر معلوم باشد و گاهى اين حذف واجب و لازم است.

شرح عربى:

( و حذف) مفعول (فضلة) بان لم يكن احد مفعولى ظنّ لغرض امّا لفظىّ كتناسب الفواصل و الايجاز، و امّا معنوىّ كاحتقاره (اجز) نحو