المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٣٧ - حكم لاء نفى جنس

رجلا قبيحا فعله عندك» (او الرّفع اقصد) نحو « لا رجل فيها ظريف» و « لا رجل قبيح فعله عندك» و يجوز النّصب و الرّفع ايضا فى نعت غير المبنىّ.

( و العطف) اى المعطوف (ان لم تتكرّر) فيه (لا احكما له بما للنّعت ذى الفصل انتما) فلا تبنه و انصبه او ارفعه نحو:

و « لا رجل و امرأة فى الدّار» و جاء شذوذا، البناء حكى الاخفش « لا رجل و امرأة».

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد:

مفردى كه نعت براى اسم مبنى واقع شده و پهلوى آن درآمده در اعرابش سه وجه جايز است:

الف: فتح.

ب: نصب.

ج: رفع.

شارح گويد:

امّا فتحش بخاطر آنستكه مبنى برآن باشد همانطورى كه اسم لا يعنى متبوعش چنين است مانند:

لا رجل ظريف فى الدّار (نيست جنس مرد ظريف در خانه).

و امّا نصبش بنابراين است كه آنرا تابع براى محلّ اسم « لا » بياوريم مانند:

لا رجل ظريفا فيها (نيست جنس مرد ظريف در خانه).

شاهد در « ظريفا » است كه آنرا تابع براى محلّ اسم « لا » كه نصب است آورده‌ايم چنانچه در اوّل آنرا تابع لفظ اسم « لا » قرار داده‌ايم.

و امّا رفعش بخاطر آنستكه آنرا تابع محلّ « لا » با اسمش آورده باشيم‌