المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٠٩ - حكم ماء كافه
شاهد در « كانت » است كه خبر « ان » بوده و با اينكه اينحرف از عمل مهمل شده برسر خبرش « لام » درنيامده زيرا شاعر از اشتباه شدن با « ان » نافيه در امان بوده.
قوله: لزوال اختصاصها بالاسماء: ضمير در « اختصاصها » به انّ مكسوره راجع است.
قوله: و ان كلّا لمّا ليوفينّهم: سوره هود آيه (١١١).
قوله: لام الابتداء فى خبرها: يعنى خبر « ان ».
قوله: لئلّا يتوهّم كونها نافية: ضمير در « كونها » به ان راجع است.
قوله: فان لم تهمل: ضمير نائب فاعلى به « ان » عود مىكند.
قوله: معتمدا عليه: ضمير در « عليه » به ماء موصوله برمىگردد.
متن: «١٩٢»
|
و الفعل ان لم يك ناسخا فلا |
تلفيه غالبا بان ذي موصلا |
تجزيه و تركيب
واو: استيناف.
الفعل: مبتداء.
ان: شرطيّه.
لم: جازمه.
يك: فعل مضارع، معلوم، از افعال ناقصه، اسمش در آن مستتر است.
ناسخا: خبر است براى « يك » و جمله « لم يك ناسخا» جمله شرطيّه مىباشد.
فاء: جواب است براى « ان ».
لا: نافيه.
تلفيه: فعل و فاعل و مفعول، جمله « فلا تلفيه» جواب است براى « ان »