المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٧٩ - موارد لزوم فتح و كسر همزه«ان»

بنابراين اگر « ان » در اوّل صله واقع نشود كسر همزه‌اش لازم نيست مانند:

جائنى الّذى فى ظنّى انّه فاضل.

( كسى نزد من آمد كه در گمانم فاضل مى‌نمود).

شاهد در « انّه فاضل» است كه در ابتداء و آغاز صله چون واقع نشده كسر همزه‌اش واجب نبوده از اينرو در اينمثال مفتوح قرائت مى‌شود.

ج: در موردى كه « انّ « متمّم و مكمّل قسم باشد مانند فرموده حقتعالى: حم و الكتاب المبين انّا انزلناه‌

شاهد در « انّا انزلناه» است كه در تتمّه و تكميل قسم چون آمده لازم است همزه‌اش را مكسور بخوانيم.

قوله: و قد افصح عن ذلك السّوى: ضمير فاعلى در « افصح » به مصنّف راجع است.

قوله: ما انّ مفاتحة: آيه (٧٦) از سوره قصص.

قوله: حم و الكتاب المبين انّا انزلناه: آيه (١) از سوره دخان.

متن: «١٧٩»

تجزيه و تركيب‌

او: عاطفه.

حكيت: فعل، ماضى، ثلاثى مجرّد، بصيغه مجهول و ضمير نائب فاعلى آن به « انّ » راجع است.

بالقول: جارّ و مجرور، متعلّق به « حكيت ».

او: عاطفه.

حلّت: فعل، ماضى، ثلاثى مجرّد، بصيغه معلوم و ضمير فاعلى آن به‌